Verginin dijital dönüşümünde, yakın gelecekte beklenen en önemli yeniliklerden biri e-Gider Pusulası uygulaması. Henüz belirli gruplar için bir zorunluluk bulunmasa da Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB)’nın Mayıs 2026’da yayınladığı e-Gider Pusulası Paketi ve Teknik Kılavuzu ile uygulama kullanılabilir hale geldi. Özellikle iade süreçlerinin yoğun olduğu perakende operasyonlarında kritik bir rol üstlenmeye hazırlanan e-Gider Pusulası hakkındaki gelişmeleri Sovos Ürün Yönetimi Direktörü Ali Rıza İnceoğlu’nun anlatımıyla derledik…
Sovos’un mart ayındaki Akıllı Uyum Çağı Zirvesi’nde, “Yeni Dönem Uygulamaları: e-Gider Pusulası” hakkında bir sunum yapan Ali Rıza İnceoğlu; taslak tebliğ, taslak kılavuz ve paket üzerinden, e-Gider Pusulasının iş süreçlerine etkisi ve uygulamadaki karşılığına yönelik aktarımda bulundu. Bu aktarımdan kısa bir süre sonraysa GİB, e-Gider Pusulası Paketi ve Teknik Kılavuzunu yayınlayarak uygulamayı kullanılabilir hale getirdi.
e-Gider Pusulası, yaklaşık 65 yıldır vergi sistemimizin bir parçası olan gider pusulasının dijital hali. Her e-belgede olduğu gibi kullanıcılarına hız, verimlilik, kolay erişim kazandırması, kâğıt ve zaman israfını azaltması bekleniyor. Geçmişte gider pusulası daha çok vergi mükellefi olmayan kişilerden yapılan alımlarda kullanılırken, yeni dönemde satış iadeleri de e-Gider Pusulasının ana kullanım senaryosu hâline geliyor. Özellikle perakende sektöründe artan işlem hacmi, çok kanallı satış yapıları ve özellikle iade süreçlerinin karmaşıklığında, e-Gider Pusulası operasyonel zorluklara dijital bir çözüm sunuyor.
e-Gider Pusulası Kimler İçin Zorunlu?
e-Gider Pusulası’nın şu an için zorunlu uygulaması bulunmuyor. Belgenin kullanımı gönüllü geçişlere dayanıyor. Ali Rıza İnceoğlu’nun verdiği bilgilere göre; GİB, belgenin önce küçük gruplar tarafından kullanılmasını, gerekli düzenlemelerin yapılmasını, zorunlulukların bundan sonra hayata geçirilmesini planlıyor.
GİB’in bildirilerine göre; “Başkanlık, yapılan analiz veya inceleme çalışmaları neticesinde riskli ya da vergiye uyum düzeyi düşük olduğu tespit edilen mükellefleri veya mükellef gruplarını faaliyet, sektör ve ciro tutarına bağlı olmaksızın, yazılı bildirim yapmak ve geçiş hazırlıkları için en az 3 ay süre vermek suretiyle e-Gider Pusulası uygulamasına geçme zorunluluğu getirmeye yetkilidir. Kendisine yazılı bildirim yapılan mükelleflerin, yazılı bildirimde belirtilen süreler içinde eGider Pusulası uygulamasına dâhil olması gerekir”.
Aksi belirtine kadar uygulama sadece gönüllü geçişlerle kullanılabilecek ancak gönüllü kullanım da herkese açık değil. Gönüllü geçişi yapabilecek şirketlerin kapsamı ise Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından şu şekilde belirlenmiş: “Perakende sektöründe hizmet veren (faaliyet kodları içerisinde 47 ile başlayan NACE kodundan faaliyeti olup e-Fatura uygulamasına dâhil olan) mükelleflerden 2024 hesap dönemi sonu itibarıyla satış veya gayrisafi iş hasılatının 110 milyon TL’yi, bilanço aktif toplamının 110 milyon TL’yi, bilanço öz sermaye veya öz kaynak toplamının 11 milyon TL’yi aşması koşullarından en az ikisini sağlayan mükellefler.”
Nasıl Kullanılacak, Neler Önemli Olacak?
Ali Rıza İnceoğlu’nun verdiği bilgilere göre; e-Gider Pusulası’nın imzalanması, saklanması, GİB’e raporlanması; e-arşiv ürün ailesindeki diğer ürünlerle aynı şekilde gerçekleşecek. Belge özel entegratöre gönderilecek, şema/şematrondan geçerek imzalanacak, saklanacak ve gün sonunda toplu olarak GİB’e raporlanacak.
e-Gider Pusulası’nı kullanırken dikkat edilmesi gereken bazı konular var:
- CreditNoteTypeCode: Gider Pusulası belgesinin tipi (SATIS, IADE)”
- BillingReference: İadeye konu olan Fatura Bilgileri (Fatura tarihi ve Fatura Numarası)
- AccountingSupplierParty: Gider Pusulası Gönderici Taraf (SMS kodu ile iade olacaksa servisi sağlayan operatör bilgileri de burada yazılır)
- AccountingCustomerParty: Gider Pusulası Alıcı Taraf (Alıcıya gönderilen SMS kodu ya da IADE kodu burada yazılır) BuyerCustomerParty: Gider Pusulası İşlem Yapan Taraf (Alıcı yerine iadeyi gerçekleştiren taraf)
- Delivery: IADE edilelen malı taşıyan taraf
Belgede yer alması zorunlu bu alanlarla ilgili Ali Rıza İnceoğlu’nun açıklamalarını linkteki webinar kaydından öğrenebilirsiniz. Bununla birlikte belge hakkında çok sorulan: “iadeyi gerçekleştirenin ilk alıcı olmaması”, “depozitolu ürünler”, “e-Gider Pusulası iptali”, “SMS iletilememe senaryosu”, “geçiş süresi” gibi soruların yanıtları da aynı kayıtta bulunuyor.
Gider Pusulasının dijitalleşmesi, iadelerin nedenlerinin analiz edilmesi, kampanya ve ürün bazlı geri dönüş oranlarını daha sağlıklı ölçümlemek gibi konularda markalara avantajlar sağlayacak. Veriye dayalı karar almayı güçlendiren bu değişim hakkında bilgi almak için bize ulaşabilirsiniz.
