Romanya: E-Fatura Uygulamasındaki Son Gelişmeler

Gelişmeler 

Romanya 2021 yılından bu yana sürekli işlem denetimi (CTC) zorunluluğu getirmek üzere adımlar atmaktaydı. Romanya’daki vergi dairesi e-fatura sisteminin uygulanmasına yönelik yasal çerçeveyi sadece bir yıl önce oluşturmuş olsa da, e-Fatura sistemi 1 Temmuz itibariyle spesifik bazı ürünleri içeren işlemler için zorunlu hale geldi. Aynı zamanda, e-faturadan daha sonra gündeme gelen e-irsaliyede tıpkı e-fatura gibi 1 Temmuz itibarıyla zorunlu oldu.  

Romanya E-Fatura sistemi 

Yüksek mali riskli malların tedarikçilerinin 1 Temmuz 2022’den itibaren RO E-Fatura sistemini kullanması zorunlu hale geldi. Tedarikçiler XML formatında oluşturdukları faturalarını sisteme iletmek zorunda. Ardından Maliye Bakanlığı tarafından, faturanın sistem üzerinden kabul edildiğini ve teknik gerekliliklerle uyumlu olduğunu gösteren mali mühür faturaya uygulanacak. Maliye Bakanlığı’nın mührünü taşıyan XML dosyası, Romanya’daki düzenlemelere göre yasal fatura olarak kabul edilecek. 

Romanya, e-fatura zorunluluğu getirmek adına 2006/112/EC sayılı AB Direktifi’nden muaf tutulmak için başvuru yaptı. 139 sayılı yasa uyarınca ANAF (Romanya Vergi İdaresi), AB Direktifi’nden Romanya’nın muaf tutulmasına ilişkin beklenen kararın çıkmasının ardından 30 gün içinde  işletmeler arası (B2B) e-fatura zorunluluğunun kapsamını ve takvimini belirlemek üzere bir talimat yayınlama yetkisine sahip.  

Teknik belgelerle ilgili olarak ANAF kısa süre önce OAUTH (Açık Yetkilendirme) 2.0 prosedürünü yayınlayarak bu vergi mükelleflerinin bir kimlik doğrulama tokeni oluşturmasının ve üçüncü taraf uygulamalara bu tokeni göndererek, SPV için kimlik doğrulaması yapmasının önünü açtı. Diğer yandan en son belgelerin ardından kimlik doğrulama süreciyle ilgili sorunlar çözülmüş gibi görünse de, bu belgelerin Mayıs ayında yayınlanmış olması, Romanyalı yetkililerin işletmelere 1 Temmuz’a kadar sisteme uyum sağlamaları için makul süre verip vermediği konusunda sorulara neden oldu. 

Romanya E-İrsaliye Sistemi 

Romanya e-irsaliye sistemi, e-Fatura ile birlikte uygulamaya konan bir diğer dijitalleşme projesi. Sistemde, belli malların taşıma işlemi başlamadan önce vergi mükelleflerinin bir bilgi teknolojileri sistemi kullanarak e-irsaliye belgesi çıkarması gerekiyor. E-faturada olduğu gibi, vergi mükellefleri bir XML dosyası oluşturmak ve bu dosyayı elektronik sistemler üzerinden vergi dairesine göndermek zorunda. 

E-irsaliye belgelerinin kullanılması zorunluluğu tıpkı e-Faturada olduğu gibi yüksek mali riskli ürün kategorilerini kapsıyor; yukarıda bahsedildiği gibi bu sistem de 1 Temmuz 2022’de yürürlüğe girdi ancak, ANAF tarafından e-irsaliye kurallarına uyulmaması halinde 1 Ekim tarihine dek herhangi bir ceza uygulanmayacağı ilan edildi.. 

Bundan sonra neler olacak? 

Vergi süreçlerini dijitalleştirme konusunda hızlı adımlar atan Romanya’da e-fatura ve e-irsaliye sistemi yüksek mali riskli ürünler için kullanılmaya başlandı. Fakat, yaşanan hukuki ve teknik belirsizlikle zorunluluk kapsamında olan mükelleflerin hem bu belirsizliklerle uğraşması hem de iş süreçlerini yeni zorunluluklara uygun olarak dizayn etmeye çalışmasına neden oldu. 

Buna ek olarak Avrupa Komisyonu’ndan gelecek karara göre işletmeler arası e-Fatura zorunluluğunun kapsamı genişletileceğinden ilerleyen dönemde Romanya’da yeni gelişmeler görebiliriz.