This blog was last updated on December 9, 2024
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından belirlenen yükümlüklerle her yıl çok sayıda şirket e-Dönüşüm sisteminin bir parçası olarak e-Fatura ve e-Arşiv Fatura kullanıcısı haline geliyor. Sistemi yeni kullanmaya başlayan şirketlerin ise en sık sorduğu sorular e-Fatura ve e-Arşiv Faturalarda iptal ve iade (ret) işlemleri hakkında oluyor. e-Fatura nasıl iptal edilir, e-arşiv fatura nasıl iptal edilir gibi sorular öne çıkıyor.
e-Fatura’nın iptal ve iade süreci teknik olarak bakıldığında kağıda basılı fatura ile aynıdır. Fakat pratikte bazı işlemler değişiklik gösterir. Bu konuda en sık sorulan soruları yanıtlayarak, akıllardaki belirsizlikleri giderebiliriz.
e-Fatura İptal İşlemi Nedir?
Türk Ticaret Kanunu’na göre ticari faturalar 8 günlük süre içinde iptal edilebilir. Eğer alıcı taraf faturanın hatalı olduğunu daha geç fark ettiyse, bu durumda e-fatura iptali yerine e-fatura iadesi yapması gerekir.
e-Fatura Neden İptal Edilir?
Alıcıya gönderimi yapılan fatura ile ilgili olarak, tarafların faturanın hatalı düzenlenmiş olduğu konusunda aynı fikirde olması ya da fatura içeriğinin muhatabı tarafından kabul edilmediği durumlarda e-fatura iptal edilir. e-Fatura iptal konusunda bilgileri şu şekilde detaylandırabiliriz:
- e-Fatura İptal Edilirse Ne Olur? e-Fatura’nın iptal edilmesi durumunda söz konusu faturanın iptali gerçekleşir.
Eğer e-Fatura’nın iptaline karar verilirse sonraki süreçleri öğrenmek için “Temel e-Fatura” ve “Ticari e-Fatura” senaryolarına ayrı ayrı bakmak gerekir.
Temel e-Fatura, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından uygulamaya konmuş olan, kâğıt fatura ile aynı hukuki niteliklere sahip ve fatura alıcısının sistem üzerinden reddetme olanağı olmayan elektronik fatura senaryosudur. Dolayısıyla bu tür faturalarda e-fatura iptali söz konusu değildir.
Ticari e-Fatura ise Temel e-Fatura’dan farklı olarak alıcıya onay ve ret seçeneği sunar.
e-Fatura İptali Nasıl Yapılır? e-Fatura iptal işlemini iki tür üzerinden şöyle açıklayabiliriz:
- Temel e-Fatura İptal Nasıl Yapılır? Temel e-fatura senaryosunda, alıcının faturayı sistem üzerinden reddetme şansı yoktur. Müşterinizin, reddi istenen faturaya karşılık bir iade e-faturası oluşturması ve tarafınıza iletmesi gerekir. Bu işlem her iki faturanın birbirini mahsuplaştırması için yeterlidir.
Bu noktada e-fatura iptal portalı devreye girer. Alıcı ya da satıcı taraf, e-faturanın iptal işlemi için “e-fatura İptal Portalı” üzerinden öncelikle fatura numarasını ve faturanın toplam tutarını girmelidir. Bu belgenin mali mühür ile imzalandıktan sonra karşı tarafa “iptal talebi” olarak gönderilmesi ve karşı tarafın talebi onaylaması gerekir. Alıcının talebi onaylaması ile e-Fatura reddedilmiş olur.
- Ticari e-Fatura İptal Nasıl Yapılır? Ticari e-fatura iptali, faturayı gönderen tarafından yapılamaz. Fatura ancak gönderim yaptığınız müşterinize ait sisteme düştükten sonra 8 gün içinde reddedilmesi durumunda iptal edilebilir. Bu durumda yeni bir fatura oluşturmadan reddedilen fatura üzerinden düzenleme yapılabilir. Reddedilen e-fatura sisteminizde iptal edilmiş bir fatura gibi görünür.
8 gün içerisinde reddedilmeyen ticari e-faturaların iptali için ise alıcı tarafın KEP sistemi, noter gibi harici yollar ile faturayı gönderen tarafa fatura iptal talebini içeren bir yazı göndermesi gerekir. Bu durumda satıcının da itirazı kabul etmesi halinde fatura reddedilmiş olur.
e-Fatura İptal Süresi Kaç Gündür?
e-Fatura iptal süresi 8 gündür.
e-Fatura İade İşlemi Nedir?
Yasal sürelerde iptal ve itirazı olmayan fatura, alıcısı tarafından kabul edilmiş sayılır. Alıcı e-faturayı yasal süreler içinde reddederse ek bir iptal/itiraz süreci başlatmaya gerek kalmaz. e-Fatura reddi, faturanın tüm içeriğine itiraz anlamına gelir. Reddedilen bir faturanın ise alıcısı tarafından muhasebe kayıtlarına alınmasına gerek olmaz. Reddedilen söz konusu fatura için iade faturası düzenlenmesi gerekmez. Diğer yandan, faturanın içeriğindeki mal/hizmetin hepsine ya da belli bir bölümüne itiraz/geri gönderim talebi olursa, fatura muhasebe kayıtlarına alınmışsa, bu kez iade faturası ile süreç ilerletilmelidir. e-Fatura iade süreci adımları ise şöyledir:
- e-Fatura İade Süreci Adımları Kesilen iade faturası e-fatura, türü de “iade” olmalıdır. Üzerinde mutlaka iadeye konu olan faturanın tarih ve fatura numarasının yer alması gerekir. Gelen faturanın senaryosundan bağımsız olarak iade fatura senaryosu belirlenebilir. Örneğin ticari fatura senaryosuna göre gelen bir faturaya temel fatura senaryosuna göre iade faturası düzenlenebilir. İade faturası tek bir faturaya yönelik ya da birden fazla faturaya referans verecek şekilde düzenlenebilir.
e- Fatura Reddi Nedir?
e-Fatura reddi, e-Fatura iptali ile aynı anlama gelir.
e-Fatura Neden Reddedilir?
Faturanın hatalı düzenlenmiş olması ya da fatura içeriğinin muhatabı tarafından kabul edilmemesi nedeniyle belirtilen süre içinde e-fatura reddedilebilir.
e-Fatura Reddedilirse Ne Olur?
e-Fatura reddedilirse, temel e-fatura ya da ticari e-fatura senaryolarına göre ilerlenir.
- e-Fatura Ret Süresi Kaç Gündür? Ticari e-Fatura’nın alıcı tarafından reddedilmesi için gerekli süre 8 gündür. 8 gün içinde alıcı herhangi ret işlemi yapmazsa fatura otomatik olarak kabul edilir.
Aktardığımız bilgileri, “Temel e-Faturalarda İade ve İptal”, “Ticari e-Faturalarda İade ve İptal” ve “e-Arşiv Faturalarda İptal” başlıklarında derlediğimiz aşağıdaki tabloda da detaylı inceleyebilirsiniz.
