E-Adisyon Dönemi Başlıyor: Beklenen Kılavuz Yayımlandı

Coşkun Antal
Ekim 8, 2021

Gelir İdaresi Başkanlığı, e-dönüşüm uygulamalarının kapsamlarını genişletmeye ve yeni e-belgeler eklemeye devam ediyor. Bu belgelerin en son üyesi e-adisyona ilişkin güncel gelişmeleri sizler için derledik.

E-adisyon nedir?

9 Şubat 2021’de, 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nde değişiklik yapılmasına dair Tebliğ ile Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren e-adisyon, hali hazırda kâğıt olarak kullanılan ‘adisyon’ belgesinin elektronik ortamda e-belge olarak düzenlenmiş halidir. Adisyon, masada servis yapılan ve gerçek usulde (bilanço veya işletme hesabı esasına göre) vergilendirilen lokanta, kafeterya, pastane, gazino, bar, pavyon gibi hizmet işletmeleri tarafından kullanılma zorunluluğu bulunan bir belge türüdür. E-adisyonun, adisyondan farklı olarak elektronik ortamda düzenlenmesi, muhafaza ve ibraz edilebilmesi, belge veya bilgilerinin Gelir İdaresi Başkanlığı´na (GİB) elektronik ortamda iletilebilmesi veya raporlanması gerekmektedir.

E-Adisyon Teknik Kılavuzu, GİB tarafından 30 Temmuz 2021 tarihinde yayımlandı. Yayımlanan teknik kılavuzda; adisyon belgesinin ve adisyon belgesine ait e-arşiv raporunun oluşturulması, mali mühür ile zaman damgalı şekilde imzalanması ve oluşturulan raporların GİB sistemine aktarılması süreçleri açıklandı. Kılavuzda ayrıca adisyon belgesine ait XSD şeması ayrıntılı olarak gösterildi. Adisyon belgesinin GİB’e raporlanması konusunun ise önümüzdeki günlerde e-arşiv teknik kılavuzunda ayrıca açıklanacağı biliniyor.

E-adisyon hangi işletmeler için zorunlu?

GİB, adisyon belgesi düzenleyen hizmet işletmelerine, yıllık veya aylık satış hasılatı tutarlarını dikkate alarak, geçiş hazırlıkları için en az 3 ay geçiş süresi vermek ve yazılı bildirim ya da ebelge.gib.gov.tr adresinde duyurmak suretiyle e-adisyon uygulamasına geçme zorunluluğu getirmeye yetkili. Yazılı bildirim veya duyuru yapılan mükellefler, belirtilen süreler içinde e-adisyon uygulamasına dâhil olmak ve bu tarihten itibaren istisnai durumlar haricinde, adisyon belgesini, e-adisyon belgesi olarak düzenlemek zorundalar. Bu zorunluluğa uymayan mükellefler hakkında ise kanunda öngörülen cezai hükümler uygulanacak.

GİB tarafından bildirim yapılan mükellefler dışındaki mükelleflerin e-Adisyon’u duzenleme zorunluluğu bulunmuyor. Uygulamaya dahil olmak isteyen mükelleflerin;

  • E-fatura ve e-arşiv fatura uygulamalarına dâhil olması,
  • E-adisyon belgesini düzenleyebilme, muhafaza ve ibraz edebilme, belge ve bilgilerini elektronik ortamda GİB’e iletebilme konusunda gerekli hazırlıklarını tamamlamış olması,
  • Uygulamadan yararlanma yöntemleri arasında bulunan ‘Özel Entegratör Yöntemi’ ya da ‘Doğrudan Entegrasyon Yöntemi’nden birisini tercih ederek başvuru esaslarına uygun şekilde e-adisyon uygulamasına dâhil olmak için başvuruyu yapması gerekiyor.

E-adisyon nasıl düzenlenmeli?

E-adisyon uygulamasına dahil olan mükellefler, ilgili belgeyi müşteriden sipariş alırken GİB tarafından belirlenen asgari bilgileri içerecek şekilde ve belirlenen belge formatında elektronik ortamda düzenleyecek. E-adisyon belgesi elektronik ortamda düzenlenirken, hizmetin sunumu süresince müşterinin masasında kağıt çıktının bulundurulması zorunlu değil. Her adisyon belgesi ile eş zamanlı olarak, hizmetin tamamlanması ile birlikte üzerinde e-adisyon belgesinin evrensel tekil numarasının (ETTN) yer alacağı e-fatura, e-arşiv fatura ya da yeni nesil ÖKC’lerde (ödeme kaydedici cihaz) düzenlenen perakende satış fişinin hazırlanması ise zorunlu.

E-adisyon belgesinde hangi bilgiler yer almak zorunda?

  • Hizmet işletmesinin adı, soyadı veya unvanı, vergi dairesi, TCKN/VKN’si ve adresi,
  • E-adisyon belgesinin düzenlenme tarihi, saat ve dakika olarak düzenlenme zamanı, evrensel tekil numarası ve e-belge numarası,
  • Sunulan hizmetin veya emtianın adı (cinsi) ve miktarı,
  • Hizmetin tamamlanması ile birlikte düzenlenecek e-fatura, e-arşiv fatura veya yeni nesil ÖKC’den düzenlenecek perakende satış fişinde yer alacak vergiler hariç ve dahil toplam hizmet tutarı,
  • Düzenlenen e-adisyon belgesinin ilişkili olduğu e-fatura veya e-arşiv fatura’nın evrensel tekil tanımlama numarası (ETTN) veya perakende satış fişinin düzenlendiği ÖKC’nin cihaz sicil numarası.

Mükellefler e-adisyon belgesi üzerindeki zorunlu bilgilere ilave olarak ihtiyaçları doğrultusunda farklı bilgilere de yer verebiliyorlar.

Harekete Geçin

Sovos vergi uyumluluğu yazılımının e-dönüşüm ve e-belge zorunluluklarına uyum sürecinizde size nasıl yardımcı olabileceğine göz atabilirsiniz.

email ikon.1

Aylık bültenimize kaydolarak güncellemelerden haberdar olun.

İlgilendiğiniz konu başlığını aşağıdan seçebilirsiniz.

Yazar

Coşkun Antal

Coşkun, Sovos Türkiye’de Regülasyon Uzmanı olarak çalışmaktadır. Coşkun, vergi dairelerinin yayınladığı regülasyonların ve ilgili teknik özelliklerin takibini ve analizini gerçekleştirir. İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği bölümünden mezundur.
Paylaşın​

e-Fatura zorunluluğu 2026
E-Fatura Uyumluluğu Türkiye
May 18, 2026
Kâğıt Fatura Devri Bitiyor: e-Belge Zorunluluğunda Yeni Dönem

Türkiye’de vergi alanında uzun süredir devam eden dijital dönüşüm, 2026 yılı ile en kritik dönemeçlerinden birini yaşıyor. Uzun süredir her yıl sonunda bir sonraki yıl hangi e-belgeleri kullanmanın zorunlu olacağı, kimlerin kapsam dahiline gireceği konuşulurken, 2026’da durum biraz daha farklı. Bu yıl kâğıt fatura ve kâğıt defter dönemi fiilen sona eriyor. İşletmelerin tamamı elektronik belge […]

e-Dönüşüm ve CFO Stratejisi
E-Fatura Uyumluluğu Türkiye Vergi Uyumluluğu
May 13, 2026
CFO Perspektifi: e-Dönüşüm Finansın Rolünü Nasıl Değiştiriyor?

e-Dönüşüm, sadece finansal teknoloji dönüşümü gibi gözükse de aslında ilgili tüm departmanlar için bir zaman mühendisliği işlevi görüyor. Sovos TR & APAC Bölge Finans Yöneticisi Yiğit Bayır, gerçekleştirdiği webinarda verginin dijital dönüşümünün bu yönüne dikkat çekerek, e-dönüşümün CFO’lar için neden artık sadece bir uyum konusu değil, aynı zamanda bir yönetim ve zaman mühendisliği meselesi haline […]

DHL Express İş Birliği
Türkiye Türki̇ye için Vergi̇ Uyumluluğu
May 12, 2026
Müşterilerimiz Anlatıyor: DHL Express’in Sıfır Emisyon Yolculuğunda Değer Katan İş Birliği

Karar verme süreçlerinde “deneyimleri dinlemek” hep önemli olmuştur değil mi? Öncesinde ne kadar araştırma yaparsak yapalım, bir ürün ya da hizmeti daha önce kullanan kişilerden dinlemek, onların yorumlarını almak karar sürecini kolaylaştırır. Bu nedenle sunduğumuz ürün ve hizmetleri anlatırken ya da iş ortaklığı yapımızı tanıtırken, bugüne kadar müşterimiz ya da iş ortağımız olan kişi ve […]

2026 e-dönüşüm takvimi
Türkiye Vergi Uyumluluğu
May 5, 2026
Şirketler İçin 2026 E-Dönüşüm Takvimi ve Zorunluluklar

Türkiye, verginin dijital dönüşümünü dünyada ilk başlatan ülkelerden biri olarak süreci tamamen dijital sistemlere taşımak üzere. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) yıllardır kademeli biçimde hayata geçirdiği dijital vergi uygulamaları sayesinde, kâğıt fatura ve defter kullanımı her geçen yıl daha da daralıyor. e-Belge ekosisteminin kapsamı genişledikçe, şirketler için “isteğe bağlı dijitalleşme” dönemi yerini “tutara ve takvime bağlı […]

Vergi Uyumunda Dijital Dönüşüm
Türkiye Vergi Uyumluluğu
April 24, 2026
Vergide Akıllı Uyum Çağı: Belgeden Veriye, Veriden Sisteme Geçiş

Türkiye’de e-dönüşüm süreci tamamlanıyor mu? Regülasyon ajandasında önümüzdeki dönemde neler olacak? e-Belge ekosistemine yeniler eklenecek mi ya da mevcut belgelerin uygulamasında değişiklik bekleniyor mu? Vergi uyumu, dijital dönüşümle birlikte köklü bir değişimden geçerken, akıllardaki soruları bu yazı ile yanıtlamak istedik… Verginin dijital dönüşümünü ilk başaran ülkelerden biri olan Türkiye’de; vergi uyumu, uzun yıllar boyunca belge […]